Rouwverwerking. Een jaar later. Terug.....

In de eerste maanden nadat je een dierbare hebt verloren, staat je emotionele leven volledig op zijn kop. Deze emoties zijn eerder beschreven in emoties elders op deze site.

Ook de omgeving is meestal vol begrip, vraagt hoe het gaat en biedt hulp aan.

Maar een maand worden er twee en twee worden een jaar. Waar je in het begin tot op de minuut kon vertellen hoe lang het geleden was, realiseer je je opeens dat je zelfs de dag van de maand voorbij hebt laten gaan.

Langzaam heb je kans gezien weer tekening in je leven aan te brengen en aan een toekomst zonder je dierbare te werken. Alle "nazorg" rond het overlijden is geregeld, zodat je dat hoofdstuk af hebt kunnen sluiten.

De eerste "gedenkdagen" zijn achter de rug: verjaardagen, sterfdagen, de feestdagen.

En nu is je omgeving bijna "vergeten" dat je ooit een verlies hebt geleden. "Hoe lang is het nou geleden dat je .... overleed?", vragen ze. "Goh, alweer een jaar, wat gaat de tijd toch snel". En jij zegt zonder emotie: "ja een jaar alweer". En gaat weer verder met wat je aan het doen was.

Maar hoe gaat het werkelijk met je? Wie zichzelf de kans heeft gegeven om te rouwen, zal na een jaar inmiddels kans zien de meeste dagen door te komen zonder die rauwe pijn en het verdriet van de eerste maanden. Je werkt weer, bent misschien van baan veranderd, hebt een kind gekregen, bent verhuisd, je gezin draait door en alles lijkt weer bijna bij het oude te zijn. Je kunt weer lachen zonder je schuldig te voelen, een avondje stappen zonder het gevoel dat je geen respect aan de dode toont.

En dan opeens.........

Je bent boodschappen aan het doen in de supermarkt. Op de achtergrond de onvermijdelijke muziek. Je bent diep in gedachten bezig te bedenken wat je allemaal nodig hebt. En opeens hoor je de favoriete song van je dierbare. Midden in het pad, lijk je aan de grond vastgevroren. Je keel gaat dichtzitten en je ogen branden. Een stroom van herinneringen komt naar boven en je voelt die bekende pijn achter je borstbeen.

Je bent thuis op zoek naar dat garantiebewijs. Je weet zeker dat het in die la ligt. Je opent die la en tussen de garantiebewijzen, verzekeringspolissen en andere papieren, vind je opeens een verdwaalde  kaart die jouw dierbare je op je verjaardag stuurde. Je hart slaat een slag over en voorzichtig open je de kaart. Je leest de lieve woorden, speciaal voor jou geschreven. De laatste kaart die je kreeg. Vergeten is dat garantiebewijs.

Een personeelsavondje. Opeens komt het onderwerp over het verlies van een dierbare. Een collega vertelt van de dood van zijn vader, een aantal maanden geleden. Je luistert eerst belangstellend, herinnert je hoe verdrietig de collega was en dan opeens stromen de tranen voordat je ze kunt stoppen. Want jij ziet jezelf weer bij die kist. Dat laatste afscheid. En je beseft dat je na die eerste weken nooit meer gevraagd hebt hoe het met die collega ging. En jij hebt het destijds je collega's kwalijk genomen dat ze niet meer belangstelling toonden.

Opeens lijkt het gisteren dat je dierbare overleed. Een allesoverheersend gevoel van: ik wil mijn man/vrouw/ouder/zus/ terug! Het kan toch niet dat hij/zij echt dood is? Paniek overvalt je. Opeens wil je in je bed kruipen, het dekbed over je hoofd trekken en helemaal alleen zijn. De beelden van rond het overlijden staan weer vers op je netvlies. Je pakt die foto en huilt  tot er geen tranen meer zijn. Niets komt er meer uit je handen en je kunt niemand uitleggen wat er met je gebeurt. Voor een dag(deel) ben je weer dat verdrietige hoopje mens dat geen morgen meer ziet. Alleen maar de pijn van vandaag.

Als het weer over is, blijf je met verbijstering achter. Hoe kan dat nou? Het ging toch goed met me? Je voelt je teleurgesteld, misschien verraden door je eigen emoties. En angst. Angst dat het hele rouwproces weer van voren af aan zal beginnen en je moeizaam verworven evenwicht weer verstoord.

Wat is er nu werkelijk met je gebeurd?

Eigenlijk niets bijzonders. Voor rouwverwerking staat geen tijdlimiet. Het acute gevoel van verdriet, gemis en pijn is langzaam verzacht, maar dat betekent niet dat je "het verwerkt hebt".

Je hebt het ontbreken van je dierbare in je actieve leven een plek gegeven, maar dat betekent niet dat er geen gevoel van gemis of verdriet meer is.

Rouw is een open, rauwe wond die langzaam dichttrekt, maar de huid die zich over de wond gevormd heeft, is nog flinterdun. En wie zich stoot (lees: de supermarkt, de kaart etc), kan die huid weer voor even breken. Maar dit maal is het maar een klein wondje dat sneller weer dichttrekt.

Hoelang duurt dat dan?

Dat is voor iedereen verschillend. Zolang je beseft dat er altijd momenten zullen zijn die je aan de dierbare herinneren, maar dat dit niet opnieuw rouw hoeft te betekenen, dan hoeven die onverwachte tranen geen angst meer op te roepen.

Er komt een moment dat je die song hoort, die kaart leest en dat er dan een glimlach op je gezicht komt. Dan denk je met die glimlach terug aan al die dierbare momenten. De pijn verdwenen, de tranen opgedroogd.

 

m.o. preston