Weer aan het werk na een verlies. Terug.....

Wie met een overlijden van een naaste krijgt te maken, krijgt met veel dingen tegelijk te maken.

Wat dit  emotioneel en practisch  rondom het overlijden kan betekenen, wordt beschreven in artikelen elders op deze site.

In dit artikel wordt ingegaan op de gevolgen voor de werksituatie.

In principe heeft elke werkgever een zogenaamde Bijzonder Verlof regeling. Dit kan bij het bedrijf zelf zijn geregeld, maar meestal via de branche CAO.

De termijn van recht op Bijzonder Verlof dagen verschilt per branche.

Het ene bedrijf kent deze dagen toe van het moment van overlijden tot na de uitvaart, het andere bedrijf stelt een termijn van een bepaald aantal dagen.

Het recht op deze Bijzonder Verlof dagen houdt in dat men het door het bedrijf bepaalde aantal dagen doorbetaald krijgt.

Na verstrijking van de termijn wordt de werkne(e)m(st)er weer verwacht aan het werk te gaan.

Voor sommige rouwenden is dit een welkome afleiding en een mogelijkheid de emoties even op de achtergrond te plaatsen.

Anderen voelen  zich vaak nog niet in staat om het werk weer te hervatten.

Emotionele redenen

Men is nog te vol van alles rond het overlijden en voelt dat men meer tijd nodig heeft om tot zichzelf te komen. Daarnaast kan men ertegen op zien collega's onder ogen te moeten komen. Voor hen is het leven gewoon doorgegaan en ook het werk. Voor de nabestaande heeft het leven een aantal dagen compleet op zijn kop gestaan en staat dat waarschijnlijk nog. Men vindt het moeilijk zich weer in te voegen in een wereld waar verwacht wordt dat het overlijden niet van invloed is op het functioneren.

De rouwende weet vaak niet wat hij/zij van collega's verwacht en dit kan ook per minuut verschillen. Het ene moment behoefte aan steun en erkenning van het verlies en de gevolgen voor de rouwende, het andere moment misschien juist niet willen dat men de situatie erkent.

Ook het verschil in zakelijke sfeer op de werkvloer versus de emotionele sfeer in de privé omgeving,  kan tot conflicten leiden.

Daarnaast kampen veel rouwenden met een gebrek aan energie, opgeslokt door alle drukte rond het overlijden en de emoties die het overlijden met zich meebrengt.

Ook kan men te maken krijgen met andere nabestaanden die verdergaande emotionele of practische steun nodig hebben. Te denken valt hierbij aan een ouder die achterblijft of jonge kinderen.

Practische redenen

Wie executeur testementair (uitvoerder van de nalatenschap) is, komt ook voor veel practische zaken te staan. Het regelen van een nalatenschap is een tijdrovende bezigheid en er zijn zaken die snel moeten worden geregeld.

Om dat te combineren met misschien lange werkdagen is vaak onmogelijk. Men heeft tijd nodig om te telefoneren, brieven te schrijven, instanties te bezoeken en dit valt niet altijd te combineren met de werksituatie.

Indien men te maken heeft met een ouder die door de overledene verzorgd werd, dan moet er op korte termijn een oplossing voor overname van die zorg worden gevonden. Thuiszorg is niet altijd onmiddellijk haalbaar en derhalve moet zorg voor de overbruggingsperiode worden gevonden. Dit kan op jou neerkomen, hetgeen tijd en energie kost.

Ik zie er tegenop om weer aan het werk te gaan of het is practisch niet haalbaar. Wat kan ik doen?

Ik zie er tegenop om weer aan het werk te gaan.

Probeer voor jezelf duidelijk te krijgen waar je precies tegenop ziet.

  • Ben je reacties van collega's misschien aan het invullen? Weet je zeker dat hoe ze zullen reageren?

  • Heb je het gevoel dat met een week rust, je weer opgewassen bent tegen de confrontatie, meldt je dan ziek voor die week, maar stel dat voor jezelf wel als maximale termijn. Bedenk dat hoe langer je wegblijft van je werk, hoe moeilijker het wordt om weer terug te gaan. Leg je werkgever uit waarom je de extra week nodig hebt.

  • Bedenk wat je erbij wint voor jezelf om nog niet aan het werk te gaan. Heb je werkelijk langer tijd nodig of is het "uitstel van executie", met andere woorden: uitstel van confrontatie met collega's, het werk zelf, het "normale" van de werksfeer?

  • Heb je moeite om motivatie voor je werk te vinden? Is je werk bedreigend? Gedacht kan worden bijvoorbeeld aan werkers in de ouderenzorg die zojuist een ouder hebben verloren, of in de kinderzorg wanneer je een kind hebt verloren.

  • Heb je het gevoel dat alles nutteloos is geworden nu je zo geconfronteerd bent met de vergankelijkheid van leven?

Als je het antwoord op bovenstaande vragen hebt gevonden, kun je voor jezelf erkennen waarom je opziet tegen weer aan het werk gaan. Als het werkelijk zwaarwegende redenen zijn, kun je misschien een gesprek met je baas, de bedrijfsarts of Arbo Dienst aanvragen en de zaak voorleggen.

Als de confrontatie met collega's de grootste hindernis vormt, misschien kun je dan eens contact opnemen met collega's individueel en polsen hoe hun reactie is. Je bent dan beter voorbereid als je weer aan het werk gaat. Het is nimmer een probleem wanneer je je werk belt om te vragen hoe het daar gaat. In dat gesprek krijg je misschien een idee hoe collega's je zullen benaderen.

Bedenk bijvoorbeeld ook hoe moeilijk het voor een ander kan zijn om op een, voor jou, juiste manier te reageren. Jij kunt hen helpen door duidelijk te zijn waar je behoefte aan hebt: over je verlies praten of juist niet. Geef op de eerste dag terug ook duidelijk aan wat je moeilijk vindt en waarom. Je geeft colega's zo de kans om te weten hoe ze op jou moeten reageren.

Om practische reden is het voor mij niet haalbaar om al aan het werk te gaan.

Belangrijk is hier om te bedenken of je je niet verschuilt achter deze reden.

In sommige gevallen kan het noodzakelijk zijn om langer dan de toegstane termijn thuis te blijven om practische zaken te kunnen regelen: zorg, opvang, regelzaken etc.

Als je merkt dat deze practische zaken werkelijk niet te combineren valllen met je werkuren, neem dan contact op met je baas en kijk of er mogelijkheden kunnen worden gevonden om dit te combineren. Misschien kun je, tijdelijk,  thuis een aantal dingen voor je werk doen, zodat je daarnaast de tijd hebt om de practische zaken rond een overlijden te regelen. Misschien kun je met de bedrijfsarts of Arbodienst regelen om, ook weer tijdelijk, minder te werken.

Laat altijd duidelijk blijken dat het practische redenen zijn en bij voorkeur welke, waarom je je baan niet volledig kunt uitoefenen.


Concluderend kan worden gesteld dat voor veel mensen terugkeer naar de werksituatie een hindernis is, die men moeilijk kan nemen.

Probeer echter te bedenken dat, hoe moeilijk ook, het belangrijk is dat je je eigen leven weer zo snel mogelijk oppakt, Dit betekent niet dat er geen plaats is voor rouw, maar terugkeer naar bekende regelmaat en routine kan helpen in de verwerking van de rouw  Op deze manier leer je om je gevoelens van verdriet en gemis een plek te geven in je dagelijks leven en je rouw niet het enige doel in je leven te laten zijn.

Wie thuis gaat zitten en zich alleen concentreert op rouwen zal, na verloop van tijd, vaak tot de ontdekking komen dat men niet verder is gekomen in dat verwerkingsproces, maar steeds dieper wegzakt in de put van verdriet.

Gebruik werk echter niet om rouwverwerking te vermijden. Je "begraven" in je werk om niet te hoeven voelen en denken aan je verlies, draagt niet bij tot natuurlijke verwerking, maar eerder tot uitstel hiervan.

Mensen die werk als "demper" gebruiken, worden vaak jaren later opeens met acute rouw geconfronteerd omdat men zichzelf, destijds, niet de kans heeft gegeven om te rouwen.

Probeer, met hulp van je omgeving, de balans te vinden tussen tijd en ruimte voor jezelf nemen om te rouwen en daarnaast de draad van je eigen leven weer zo snel mogelijk op te pakken.

Noot van de auteur.

De auteur realiseert zich dat het hierboven gestelde makkelijk klinkt in theorie, maar soms moeilijker uitvoerbaar is in de praktijk. Misschien helpt het de lezer te weten dat bovenstaand artikel niet geschreven is vanuit theorie alleen, maar voornamelijk vanuit persoonlijke ervaringen van de auteur na verlies van haar ouders.

©M.O. Drenth
Het copyright van de artikelen berust bij M.O. Drenth en B.J.Verheij, tenzij anders vermeld.
Niets uit deze artikelen mag worden overgenomen, zonder schriftelijke toestemming van de auteur.
Voor toestemming kunt u contact opnemen via de contact knop van deze website.