Begin oktober 2002 werd mijn moeder plotseling opgenomen in een verpleegtehuis. Twee dagen daarvoor was ik nog bij haar thuis geweest en was er niets aan de hand, behalve dat ze een beetje moe was. Op zo'n plotselinge opname kun je je niet voorbereiden. Het bleek dat ze kleine bloedinkjes (TIA's) in haar hersenen had gehad. Zij was meteen een totaal andere vrouw, waar bijna geen contact mee te krijgen was en die denkbeeldige draden door denkbeeldige naalden reeg.

Toch had zij in de gaten dat er iets niet klopte toen wij haar naar het verpleegtehuis brachten. Wij werden apart genomen om een aantal zaken door te nemen en ondertussen werd moeder in de woonkamer gezet. Toen het tijd werd om afscheid te nemen en zij ons aan zag komen lopen schoot zij uit haar stoel overeind, ging in de deuropening staan en zei "hier sta ik dan". Vervolgens begon ze te huilen. Er zijn werkelijk geen woorden voor de gevoelens die op dat moment als een stuiterbal door je heen denderen. Immense pijn, verdriet, schuld en bovenal bezorgdheid. Bezorgdheid over hoe zij de nacht in zou gaan in een vreemd gebouw, een vreemd bed en met vreemde mensen om haar heen.

De periode daarna was er een van gewenning, verdriet en zorgen. Gevoelens van machteloosheid namen vaak de overhand, vooral wanneer mijn moeder vroeg wanneer ze nou weer naar huis mocht. Als wij dan uitlegden dat ze nog even moest blijven vroeg ze "mag ik dan met jou mee?". Die periode was de moeilijkste van de hele 2,5 jaar die ze nu alweer in het tehuis is. Wij konden het niet over ons hart verkrijgen haar te vertellen dat ze nooit meer naar huis zou kunnen. Tegelijkertijd verscheurden wij van binnen als zij hoop haalde uit de kleinste dingen die er gebeurden.

Langzaam maar zeker begon mijn moeder gewicht te verliezen. In een jaar tijd ging ze van 80 kg terug naar 40 kg en op dat gewicht is ze blijven steken. In diezelfde tijd leerden wij met de situatie om te gaan en begonnen wij mogelijkheden te zien in plaats van beperkingen. Zo'n 90% van wat mijn moeder probeert te zeggen is onverstaanbaar, maar wij kenden haar gezichtsuitdrukkingen en daardoor weten wij toch vaak wat de bedoeling is. Wij zien dat het voor haar soms enorm frustrerend is als wij haar niet verstaan. Op die momenten bevestigen wij haar door te zeggen "wat vervelend toch he mam dat wij u niet verstaan, en u doet nog wel zo uw best". Regelmatig wordt ze daar direct rustiger van en zegt ze soms zelfs "ja!"

Wij weten waar mijn moeder altijd erg van hield en dat zijn de dingen waar wij ons op richten. Zo nemen wij Chinees eten voor haar mee en dekken dan in een gezellig hoekje de tafel voor ons samen. Zij deed vroeger altijd veel boodschappen, dus nemen wij haar zoveel mogelijk mee naar buiten. Dan gaat ze lekker met rolstoel en al de winkels mee in, of de markt over. Regelmatig is ze erg druk en dan kijken mensen ons verward aan, maar het deert ons niet. Wij zien onze moeder genieten en daar gaat het om. Zomers nemen wij haar mee het park in, halen haar uit de rolstoel en leggen haar lekker onder een boom. Heerlijk vindt zij dat. Wij kopen milkshakes voor haar, kibbeling, sinaasappels, bitterkoekjes en soms zelfs shoarma. Alles wat ze altijd lekker vond. Wij masseren haar benen om de bloedsomloop op gang te houden en zetten fresia's in haar kamer, zodat die lekker ruikt. In het voorjaar worden het narcisjes, in de zomer een lavendelplant of grote zonnebloemen en met kerst een mooi Kerstboeket.

Wat ik met dit verhaal wil zeggen is dit. Het is voor alle betrokkenen verschrikkelijk wanneer Alzheimer of dementie toeslaat. Het is een gemene vijand die geen genade kent. Toch is er nog zoveel dat je voor je geliefde dierbare kunt betekenen. Laat hem of haar alsjeblieft niet wegkwijnen omdat jij niet weet hoe je met de situatie om moet gaan. Denk terug aan alle dingen waar hij of zij van genoot en kijk welke dingen daarvan eenvoudig uitvoerbaar zijn. Je maakt het daarmee voor je dierbare prettiger. Maar ook voor jezelf, want je kunt iets doen in plaats van machteloos zijn. En vergeet ook alsjeblieft jezelf niet, huil wanneer je verdrietig bent en lach wanneer er iets leuks gebeurt. Kijk of je je emoties met iemand kunt delen, al is het een volslagen vreemde. Niemand zou hier in zijn eentje doorheen moeten gaan, daarvoor is het te zwaar. Zorg goed voor jezelf, jij en degene om wie je geeft zijn het waard!

Carla Sluiter
Diemen