| Het is een zwaar beladen woord.
Het is een woord waarbij iedereen wel een mening heeft, niet
zelden de mensen die er het verst vanaf staan, die er eigenlijk
nog nooit mee te maken hebben gehad. Het is een beslissing die
je niet licht neemt.
Een beslissing waar je heel goed
over na denkt en waarbij je het belang van diegene die het
betreft voorop laat staan. Maar ook een beslissing die uit naam
van de zieke genomen wordt, soms zonder overleg omdat de zieke
niet meer in staat is tot overleg of omdat het een baby of kind
betreft en je neemt de beslissing volgens je eigen maatstaf.
Als het een volwassene betreft
zal je wellicht andere maatstaven aanleggen dan waar het een
kind betreft. Ikzelf ben betrokken geweest bij de euthanasie van
mijn eigen kind, een baby.Mijn criteria was kwaliteit van leven.
Kan ze leren praten, lopen, zien, horen, spelen, lachen? Het
antwoord van de kinderartsen was een eenduidig nee. Ze ziet dag
en nacht en ze ervaart honger en dorst. Meer niet. Je zal nooit
contact met haar krijgen, ze groeit uit tot een plantje. Je
probeert haar leven voor te stellen. Thuis, maar voor hoelang?
In een tehuis, waar dan? Om haar in leven te houden moest ze
eerst weken aan beademingsapparatuur blijven, met de kans op nog
meer hersen- en longbloedingen. Heeft ze pijn? Is dit wat we
willen voor ons kind? Hoe vreemd het ook klinkt, al lang voor
haar geboorte hebben we dit gesprek thuis gevoerd naar
aanleiding van een documentaire die op de televisie te zien was.
Noem het een voorteken.
Normaal gesproken zou je
denken dat het jou niet zou overkomen, maar op de een of andere
manier had dat programma een enorme impact en hebben we er wel
over gesproken. Daardoor leek het wel of we een déjà vu hadden
toen het ons echt overkwam.We hebben de beslissing genomen om de
apparatuur uit te schakelen met in ons achterhoofd dat ze het
misschien wel op eigen kracht zou redden. Dat gebeurde niet.
Veel later hebben we er wel eens
met vrienden over gesproken en het viel mij op dat er
verschillende reacties kwamen. Een bevriend stel was het
absoluut niet eens met onze beslissing en stak dat niet onder
stoelen of banken. Hun goed recht. Volgens hun was het niet aan
ons geweest om de beslissing te nemen. Was het zelfs een
egoïstische beslissing geweest. Kwaliteit van leven is dus
blijkbaar voor iedereen anders. Wat wel opviel was dat de
sterkste negatieve reacties kwamen van mensen die nooit
geconfronteerd waren geweest met het maken van zo’n
ingrijpende beslissing.
Nu, jaren later, vraag ik me wel
eens af of we toen de juiste beslissing hebben genomen. Maar de
wetenschap is nu zoveel verder en kunnen er behandelmethoden
toegepast worden die toen nog niet beschikbaar waren. Daardoor
veranderen de criteria die je zelf toepast ook met de tijd. De
beslissing die jaren geleden goed leek, hoeft nu niet meer te
gelden. Maar let wel, je kan je beslissing alleen nemen met de
know-how die op het moment waarop de beslissing genomen wordt
beschikbaar is. En met de snelheid waarmee de medische
wetenschap voortsnelt lijkt de beslissing die je nu neemt een
paar jaar later misschien wel een verkeerde. Terugkijken kan
wel, maar staar je dan niet blind op wat nu kan, maar denk eraan
wat er toen kon.
Ook de rouwperiode heb ik anders
ervaren. Het was per slot van rekening onze eigen beslissing
geweest en het voelde alsof ik geen recht had om te rouwen.
Jaren later heb ik pas echt durven rouwen, jaren later heb ik
het echt doorleefd. Hoe degene die je zo lief is ook uit je
leven wegvalt, wel of geen euthanasie, je mag rouwen.
|