| Herinnering | Terug..... |
| Als we een naaste verliezen wordt ons
verteld dat deze naaste altijd levend blijft door onze herinneringen. En
dat de herinneringen ons troost zullen bieden in moeilijke momenten. We vertellen onszelf dat ook. En op een gegeven moment geloof je het zelfs. Ik merk dat ik nu in een fase terecht ben gekomen waarin zo'n beetje alles wat ik doe, zie, zeg of hoor herinneringen oproept. Woordspelingen, grapjes, gebeurtenissen, songs, geluiden, geuren, bloemen. Noem maar op. En alles brengt een herinnering naar boven. En... alles doet pijn. Bij elke herinnering krimp ik innerlijk even een seconde in elkaar. Waar blijft nou de troost die ons rouwenden beloofd is? De troost van herinneringen? De troost die de moeilijke momenten makkelijker moet maken? Het duurt niet lang, het zijn maar pijnscheuten en het volgend moment is het weer weg. Maar het lijkt wel of die momenten frequenter worden in plaats van afnemen. Ik kan er op dit moment alleen maar deze verklaring voor vinden. De acute rouwfase is nu wel voorbij. Althans, zo voelt het voor mij. In dat eerste jaar is er ook vaak veel praktisch te regelen. Dat neemt veel van je tijd en aandacht en ook emoties in beslag. Het regelen van een nalatenschap neemt, gemiddeld, zo'n jaar in beslag. Een jaar waar veel van je aandacht, energie en emoties daar naar toe gaan en de rest probeer je te reserveren om een beetje normaliteit in je leven terug te brengen: werk, gezin, sociaal verkeer. Of soms, simpelweg, om op de been te blijven. Als dan de laatste rekening betaald is, de overledene een laatste rustplaats heeft gevonden, dan wordt er een speld in de ballon van dat eerste turbulente jaar geprikt. Je loopt even helemaal leeg en moet je aandacht, energie en emoties als het ware weer gaan hergroeperen. Weer ruimte scheppen voor je eigen leven, waar dat dan ook uit bestaat. Je leert je aandacht weer te verleggen en is er toch een stuk rust gekomen. Maar juist in de acute fase leken herinneringen troost te bieden. Haalden ze mijn ouders weer even dichtbij. Nu is dat dichtbij pijnlijk. En biedt een herinnering geen troost. Ik besef dat ook dit een fase is die overgaat. Ik realiseer me dat in de beginfase er zo'n enorme behoefte bestaat om de overledene dichtbij te halen. Elke herinnering voelt dan alsof ze er nog even zijn en dat geeft even troost. Je roept vaak bewust herinneringen op om jezelf op die manier troost te geven. Of je omringt je met mensen met wie je herinneringen kunt delen. Draadjes naar... , noemde ik dat. In een later stadium, neemt die behoefte aan dat dichtbij halen wat af. Misschien ook omdat de acceptatie nu een deel van je aan het worden is. Accepteren van hun dood betekent acceptatie van afstand, Het betekent het leren plaatsen van hun afwezig zijn in je dagelijks leven, zoals je dat tot hun dood gekend hebt. Het betekent dat je herinneringen rond hun overlijden een plek leert geven, zodat je er niet meer voortdurend door gekweld wordt. Zolang jij herinneringen aan hun sterven blijft ophalen, sterven ze elke keer weer opnieuw. Voor mijzelf heb ik het gevoel gehad dat met het loslaten van het sterven van mijn ouders en vooral de lijdensweg die daaraan vooraf ging, ik hen eindelijk de rust kon gunnen die ze zo verdienden. En daarmee bereik je voor jezelf ook innerlijke vrede. Zoals zij jou ooit hebben moeten leren loslaten omdat je je eigen vleugels wilde uitslaan, zo moet je je naaste op hun beurt leren loslaten, opdat je niet voortdurend opnieuw om hen blijft rouwen. Herinneringen kunnen vele functies hebben in rouw. Het kan de troost zijn die je bewust oproept. Het kan de pijn zijn die, ongewild en onbewust, soms als een lawine van korte pijnscheuten over je heenkomt. Herinneringen kunnen ook precies dat zijn. De gedachten aan vroeger tijden die bij tijd en wijle een tedere glimlach op je gezicht kan brengen. De herinneringen die pas belangrijk worden als de naaste er niet meer is. De herinneringen die, in proportie, een plek moeten krijgen in je leven zonder die naaste. Al deze herinneringen zijn geconcentreerd rond je naaste. Daarnaast zijn er de herinneringen aan je eigen verlies en rouw in die eerste fase. Herinneringen om even bij stil te staan en te bedenken hoeveel verder je in je rouwverwerking bent gekomen. En die herinnering is de hoop die ons verder doet leven. Zonder onze naaste lijfelijk dichtbij. Maar altijd dichtbij waar nodig, op afstand waar gewenst. Ik vroeg me af of iemand dit herkent. Marie-Anne Preston |