Van Robert 
5 september 2003 
 
Oktober 1998
 
Ik weet nog dat ik het voor het eerst hoorde dat me moeder kanker had
maar kon het me niet goed beseffen en realiseren
En dacht "mijn moeder kanker?" het was allemaal zo raar voor me, ik wist
niet goed wat voor ziekte het was ik wist alleen maar dat het dodelijk
KON zijn meer niet.
Het begon allemaal maar met 1 klein lullig knobbeltje.Er gingen lange
tijden verstreken dat ze steeds naar het ziekenhuis moest voor controle
en voor chemo-keuren en dat was voor haar maar ook voor me vader me
broers en voor mij een hele slopende tijd maar het ergste moest allemaal
nog komen.
Er waren ook tijden dat het beter ging en ik dacht dan altijd dat het
weg was maar kanker kan nooit voor 100% weg zijn, het wordt door de
chemo alleen maar ingekapseld, zo is het mij uit gelegd, dus ze bleef
altijd een erge ziekte met d´r mee dragen en dat was voor mij heel erg
onbegrijpelijk en gaf me een vreemd gevoel.
 
December 2002
 
De feest dagen kwamen er weer aan (sinterklaas, kerst en oud en nieuw)
we zagen er allemaal tegen op want we wisten bijna voor 100% dat dit het
laatste jaar was met me moeder erbij. Vanaf 19 december lag ze 24 uur
per dag 7 dagen in de week beneden op bed, we hadden al ver van te voren
een bed beneden voor d'r neer gezet dat ze toch bij ons was.Ze was echt
heel erg ziek en had al gezegd dat die chemo-keuren niet meer hoefde
voor haar want er was nog maar een kleine kans dat het zou aan slaan dus
voor haar hoefde die strijd niet meer, ze wist toch waar ze heen ging en
ze wou graag daar naar toe.
Ook vanaf 19 December moest er iedere nacht een van ons op de bank
slapen om te waken en iedere dag thuis zorg komen om d'r te wassen want
dat ging allemaal NIET meer.elke dag in en uit waren heel slopend, ik
dacht vaak wanneer gaat ze nou eindelijk dood het klinkt heel hard maar
ik kon het allemaal niet meer aan zien zo als ze vermagerde en nix meer
kon en voor haar zou het beter zijn als er een eind aan zou komen.
Me vader en me Middelste broer die hebben elkaar afgewisseld om en om
sliepen ze een nacht op de bank, ik heb maar 1 nacht op de bank geslapen
en die nacht moest ze naar de wc dus ik werd er wakker van en steunde er
al lopend naar de wc toe, toen ze klaar was toen liep ze terug en ik
steunde d'r (ze had ook een rolator) maar toen zakte ze ineens in elkaar
en ze had heel veel pijn en ik wist niet wat ik moest doen en raakte een
beetje in paniek en riep me vader uit bed toen die beneden kwam toen
hebben we d'r samen om hoog gehesen en naar het bed gebracht sinds dien
wou ik niet meer beneden slapen ik kon het allemaal niet meer aan zien
en begon vaker te denken wanneer is het nou es af gelopen.
Het ging allemaal zo snel ze werd in korte tijd zieker en zieker en het
was voor ons allemaal heel moeilijk om aan te zien hoe je moeder zo snel
achter uit ging en je NIX kon doen.We hebben alles gedaan om het zo goed
mogelijk te maken in die nare tijd we hebben d'r goed verzorgd voor
zover het kon.
 
Met oud en nieuw hadden we het allemaal heel moeilijk ondanks we het
niet echt lieten merken aan elkaar, we wisten dat het vanaf nu (eerder
eigenlijk al) heel snel zou gaan en het ging maar slechter en
slechter.Het ging allemaal HEEL snel, TE snel eigenlijk.
De volgende dag 1 januari gingen we (me broers ik en me broers vriendin)
naar een familie reünie dat is elk jaar op 1 januari om elkaar
"gelukkig"nieuwjaar te wensen me moeder had de avond er voor een brief
geschreven. Zij zei wat er in moest staat en me vader schreef hem het
ging moeilijk maar er is toch iets uit gekomen.
Me broer las hem voor bij de familie en hij had het er heel moeilijk
mee.
Toen is het eventjes een tijdje rustig geweest ik bedoel in de zin van
alles ging achter uit, en we wisten dat het nu wel heel snel moest
gebeuren en we hielden daar rekening mee.
 
16 & 17 februari 2003
 
16 Februari ging ik 's avonds naar bed en gaf me moeder een kus (weer
met de gedachte kan de laatste avond zijn) ik zei toevallig DIE avond ik
hou van je.
En ik ging naar boven en slapen.
De volgende morgen 17 februari kwam me broer me wakker maken en zei:
'Robert, mama is net overleden' ik schrok me wezenloos maar te gelijke
tijd was het ook een opluchting. Ik wist niet wat ik allemaal moest
denken maar ik voelde me beladen met lood leek het wel.
Ik kleedde me aan en ging naar beneden en daar lag ze dan OP bed.Ik
bleef eerst vanaf een afstandje kijken en toen ben ik langzaam naar het
bed gegaan en ging naast d'r zitten en pakte d'r hand vast die was nog
warm, was de eerste keer dat ik een lijk aanraakte ik vond het best eng
maar ik moest van mezelf, ik heb er een tijdje naast gezeten en gaf d'r
een kusje op d'r wang terwijl ik dat eigenlijk eng vond maar deed het
toch.ik pakte toen een bak koffie en draaide een shagie en ging in de
tuin staan.
Ik kon me ogen niet van d'r af houden, ze lag er ondanks de ziekte en de
vermagering zo vredig bij, langzamer hand werd ik wakker en begon het
beetje bij beetje tot me door te dringen dat ik d'r nooit meer zou zien
ik begon te huilen en me broer's vriendin kwam naast me staan en trooste
me.
De huis arts moest komen om d'r dood te bevestigen ik vond dat nergens
op slaan, ik dacht "we zien toch dat ze dood is dan hoeft er toch geen
bevestiging te komen"
Dat moest dus blijkbaar voor de wet.
 
De slopende week
 
De dokter was weer weg en we moesten d'r broer's en zus bellen om het
door te geven en ook de begrafenis ondernemer moest ook komen, we kenden
hem het was een kennis van ons en me moeder mocht hun graag
en hun wilde graag de uitvaart regelen omdat het een bekende was.
We hadden besloten d'r thuis op te baren ik was de enigste die het nog
niet wist maar uit eindelijk heb ik daar ook voor gekozen en ben daar
achter af heel blij om.
Toen kwam de auto met de kist (die hadden we ver van te voren besteld
toen me moeder nog bij was) en ze werd boven op de slaap kamer van me
ouder opgebaart die had ik samen met me oudste broer leeg gemaakt en
netjes schoongemaakt.
Ze werd naar boven getild en werd opgemaakt en in de kist gelegd, toen
gingen die mensen weer weg en vanaf NU werd helemaal een slopende week.
Me broers en me vader en me broer's vriendin gingen bij d'r kijken en
vroegen of ik ook wou kijken ik ging naar boven maar bleef op de trap
stil staan ik durfde op de een of andere manier niet en ging weer naar
beneden.
Toen ik benden zat op de bank met een bak koffie kwam me middelste broer
naar beneden en die begon tegen me te praten alleen het drong niet tot
me door want ik zat te denken dat ik gewoon moest gaan kijken.
Toen hoorde ik hem zeggen wil je dat we samen gaan ik zei: ja, en toen
gingen we naar boven en ik liep tegen me zin in de kamer binnen en zag
d'r liggen en toen kwamen de eerste emoties ik begon te huilen en
iedereen sloeg een arm om me heen, ik kreeg kippenvel en kouwe rillingen
omdat ik nu ZEKER wist dat ik er niet alleen voor stond.Er werd aan me
gevraagd of ik alleen met mama wilde zijn en dat durfde ik niet dus toen
bleef ik samen met me broers bij me moeder en begon weer te huilen,
En zei tegen ze: "het is niet eerlijk dat MIJN moeder wordt weg
genomen"ze zeiden tegen me dat weten we dat vinden wij ook.
Ik dacht bij mezelf 'ik ben 17 jaar oud/jong en ik moet nu dit al mee
maken dat kan niet het hoort niet zo te zijn.
Langzamer hand kwamen er mensen afscheid nemen en aan de ene kant vond
ik het fijn dat er mensen kwamen maar aan de andere kant wou ik alleen
zijn, wat eigenlijk heel logisch is.De dagen gingen voorbij het slapen
lukte niet echt ik lag benenden in de woonkamer op een matras te slapen
en me vader op de bank, ik vond het fijn dat ik niet alleen hoefde te
slapen maar dat er altijd (die dagen) iemand in de buurt was voor als ik
het moeilijk zou hebben in de nachten.Maar de dagen duurde lang en waren
zwaar en moeilijk door te komen, de koffie was niet aan te slepen en we
aten heel onregelmatig wat niet goed is.
 
De dag van de begrafenis
 
Op een maandag is ze over leden en de vrijdag erna was de begrafenis,
het was de hele week al mooi weer ook op die dag.
Er waren veel mensen om mee te rijden naar de kerk voor de kerk dienst.
Ik hoorde van de begrafenis ondernemer dat de kist gesloten moest worden
en ik wou daar bij zijn dus hij gaf mij en me middelste broer een
seintje dat die dicht moest, me vader en me oudste broer wouden er niet
bij zijn.
Me middelste broer heeft in een mortuarium gewerkt dus die wist hoe dat
allemaal ging en die wou er ook bij zijn, wat ik ook had verwacht.
We gingen naar boven en ik pakte de deksel en de knoppen en gaf me
moeder nog een kus en me broer ook maar die liep ineens weg en kon er
toch niet bij zijn wat ik toch wel een beetje vreemd vond omdat hij
heeft gewerkt met lijken, maar toch is je eigen moeder anders.
Ik stond daar met me oom en tantes en gaf nog een kus en pakte toen de
deksel en deed hem erop en draaide de knop bij het hoofd einde vast, ik
had eigenlijk verwacht dat het moeilijker zou zijn maar het viel me mee.
De kist zat dicht en ik liep naar beneden omdat me vader had gezegd dat
ik niet binnen moest blijven omdat anders het lijk in de kist zou gaan
schuiven en je dan misschien een bonk hoort en wat je rest van je leven
NOOIT zal vergeten.Dus ik liep naar beneden en ging in de tuin met me
neven en nichten en me broers en me vader een shaggie roken. De kist
werd in de auto geladen en ik ging erbij kijken omdat ik eigenlijk alles
vanaf die dag wou volgen en weten hoe het ging alles interesseerde me
ineens. Wij gingen in de volg auto zitten en reden naar de kerk toen er
was een grote stoet achter ons, aan gekomen in de kerk gingen wij even
in een ander zaaltje zitten tot dat iedereen er was toen iedereen er was
gingen wij met z'n vijven naar binnen en de kist werd voor ons gereden
ik zag al die mensen en dat deed me heel goed.
Het was een hele fijne dienst we moesten er van me moeder een feest van
maken en het was een droevig feest (weet niet hoe ik het moet uit
leggen).
Toen de dienst was afgelopen stapten we weer in de volg auto richting de
begraafplaats een maal daar aan gekomen moesten we even in de auto
wachten omdat de kist op een karretje gezet moest worden ik zag al wat
mensen staan en er kwamen meer mensen aan lopen, toen mochten we de auto
uit en ik keek van voor naar achter en ik zag zoveel mensen staan dat
kan ik me niet meer voorstellen maar het deed me ontzettend goed echt
heel veel mensen.
We liepen door het hek en pakte dat karretje vast we reden het met z'n
vieren + twee ondernemers die daar hoorde de kist naar het graf, me
broer's vriendin die liep er ook bij maar die reed de kar niet. Eenmaal
bij het graaf aan gekomen werd de kist op twee stalen draden gezet er
werd nog wat gezegd door de begrafenis ondernemer en toen werd het "onze
vader" voor gezegd door iedereen.
Toen was het het moment dat de kist moest zakken dat was een super naar
moment ik wou huilen voor me gevoel maar het kwam er niet uit, we bleven
nog even staan kijken en toen moesten we weg zodat de rest de laatste
eerbetoon konden tonen.Ik vond het heel raar dat we als eerste weer weg
moesten en dat (vreemde) mensen de kist het laatste hadden gezien.
We stapten weer in die zwarte volg auto om terug te gaan naar de kerk
voor de condoleance, daar aan gekomen nog even snel een shaggie roken en
toen kwamen de eerste mensen, dus toen moesten we in de aula van de kerk
gaan staan voor de mensen.
We stonden daar maar handjes te schudden en kusjes te geven, er leek
geen eind aan te komen, ik kreeg last van me benen en wou zitten maar je
hoort te blijven staan dus ik zette me door me pijn heen.Toen was er
eindelijk een einde aan de rij en ik kon een bak koffie drinken en een
peuk roken.
We vertrokken weer richting huis, ik reed met me neef me die ik al een
paar jaar niet had gezien en die ook z'n moeder is verloren dus die wist
hoe ik me voelde.
Thuis aan gekomen was het leeg thuis, ik was als eerste van het gezin
thuis en er waren wel al twee kennissen van ons bezig met soep en
broodjes wat echt heel lief van ze was, langzamer hand kwamen me vader
en me broers er ook aan en me broer's vriendin en er kwamen meer mensen
en meer mensen het huis leek te klein te zijn maar het was lekker weer
dus we konden ook nog in de tuin staan dus we hadden wel plaats.
Langzamer hand vertrokken er weer mensen en het werd leger en leger in
huis dat was wel beter maar toch ook niet, er bleven maar een paar
mensen zitten maar die moesten toch ook weer es een keer weg.
Ja en toen zaten we met z'n vijven en waar heb je het dan over? We
hadden het over hoe de dag is verlopen en hoe het nu allemaal verder
gaat, we werden moe en gingen ook maar es slapen.
 
De tijd erna en het rouwen
 
Vanaf die vrijdag is het allemaal zo onwezenlijk het leven (voor mij
dan). Ik zit hier maar thuis en wil weer werken ik ben het langzamer
hand weer een paar dagen gaan proberen maar het lukt me niet ik kan me
hoofd er niet bij houden. Voor ons duurt het rouw proces lang en bij de
een gaat het makkelijker dan bij de ander.
Maar wat is rouwen eigenlijk voor een 17 jarige? Ik weet het niet, ik
vul vanaf nu me leven zo in hoe mij het het beste lijkt maar soms heb ik
van die dagen dat het voor mij ook allemaal niet meer hoeft dat ik ook
het liefst dood wil, maar zo denk je nou eenmaal in het rouw proces.
Je wilt niks je hoeft niks je gaat je terug trekken van veel dingen,
terwijl dat dat niet de goeie oplossing is.
Ik ben nu sinds een maand of 2 a 3 bij het maatschappelijk werk en de
ene keer helpt het me wel en de andere keer weer niet het verschild van
de dag en hoe je je voelt.
Het is nu vrijdag 5 september 2003 dus al ruim een half jaar verder en
nog heb ik het er enorm moeilijk mee ik heb ook het idee dat de grote
klap nog moet komen ik begin me de laatste tijd veel meer sacherijniger
te voelen en denk ook veel meer aan me moeder waar zal ze zijn hoe heeft
ze het nu, en ik wordt daar alleen maar sacherijniger door te voelen, en
begin me slechter te voelen en minder goed in vel gaan zitten.
Het rouwen duurt bij de een langer dan bij de ander en ik heb het idee
dat het bij mij lang duurt.
 
Er wordt vaak tegen me gezegd ach het komt wel weer goed en ik weet hoe
je je voelt en dat zijn dingen waar ik boos om kan worden niemand weet
hoe ik me voel tenzij je zelf zoiets hebt mee gemaakt en het komt niet
goed, het kan alleen maar goed komen door me moeder terug te laten komen
maar dat kan niet dus het komt nooit voor 100% goed.
Door het verlies van een dierbare ga je het leven anders bekijken en het
is een grote impact voor de rest van je leven.
Bij het rouwen komt niet alleen kijken dat je je naar en klote voelt
maar ook heel vele andere dingen zoals: - hoe moet ik hier allemaal mee
omgaan?
 
- wat is het beste om te doen?
- moet ik erover praten?
- rouw ik in me eentje?
 
Rouwen kan je het het beste doen zoals het jou het beste lijkt en praten
kan soms helpen en je rouwt in je eentje maar als je ook nog andere
mensen om je heen hebt dan rouw je met z'n allen maar voor jou zelf kan
niemand anders rouwen.
 
Ik ben toch wel gaan inzien hoe het leven is (hard) en kijk nu ook
anders tegen het leven aan dan toen me moeder er nog was.
Ook ben ik anders tegen de dood aan gaan kijken want een lijk hoeft niet
eng te zijn.
En door zo'n situatie kom je erachter wie je echte vrienden zijn en aan
wie je echt wat hebt.
Je moet in een situatie van verlies van een dierbare rouwen op je eigen
manier, wat jou het beste lijkt.
 
Het verlies van een dierbare is heel erg maar het kan ook zo'n z'n
voordelen hebben: je kunt als gezin naar elkaar toe groeien en beter met
elkaar omgaan ik zie het bij ons thuis, wij zijn door de ziekte van me
moeder en die lange lijden's weg meer naar elkaar gaan groeien en nu
helemaal nu ze er niet meer is we gaan beter met elkaar om en praten
soms met elkaar.
 
Robert