| Erfrecht | |
| U heeft net een groot verlies geleden en
het laatste waar u op zit te wachten is de verdeling van de erfenis.
Toch ontkomt u er niet aan.
Het is misschien goed te weten wat u te wachten staat, vooral omdat het erfrecht met ingang van 1 januari 2003 drastisch op de helling is gegaan. Hieronder volgt een kort uittreksel, u kunt hieraan geen rechten ontlenen en moet zich te allen tijde goed laten voorlichten bij een notaris, zeker waar het om testamenten gaat. Hiervan zult u in kennis worden gesteld door de notaris zelf. Erfrecht nieuwe stijl per 1 januari 2003 (met dank aan R. Breeman voor het beschikbaar stellen van de informatie) Hierover is zeer lang gepraat en de invoering hiervan werd telkens uitgesteld. De belangrijkste wijziging is dat de langstlevende echtgenoot (man/vrouw/geregistreerd partner) financieel beter wordt verzorgd. In het oude erfrecht konden de kinderen hun erfdeel opeisen en de langstlevende echtgenoot was verplicht het erfdeel aan kinderen uit te betalen.Meestal was dat geen probleem omdat de kinderen hun erfdeel niet direct opeisten, maar dit pas na het overlijden van langlevende partner deden. Helaas zijn er ook andere gevallen bekend waarbij de kinderen wel direct hun "kindsdeel" opeisten. Hierdoor moest de langlevende echtgenoot meestal de "eigen woning" en andere vermogensbestanddelen verkopen, om de erfdelen uit te kunnen betalen. Met ingang van 1 januari 2003, krijgt de langstlevende echtgenoot nog meer rechten en kan deze van een goede oude dag genieten, zonder zich zorgen te maken, dat de kinderen hun erfdeel opeisen. De langstlevende kan nu niet meer in financiële problemen komen. Volgens de wet erven de erfgenamen uit eigen hoofde. Dat wil zeggen, alle erfgenamen in een bepaalde groep erven ieder voor een gelijk deel. (op een paar uitzonderingen na)
Wat is erfrecht Wanneer iemand komt te overlijden, is deze overledene de erflater. Na het overlijden laat een erflater bezittingen en/of schulden na. De bezittingen en schulden van een erflater is zijn nalatenschap. Het erfrecht regelt de overgang van de bezittingen en schulden van erflater op de erfgenamen. Een erflater kan een testament hebben gemaakt, dan verkrijgen de erfgenamen het geheel of een deel van het vermogen, zoals dit in dat testament is opgenomen. Indien er geen testament is opgemaakt, bepaald de wet wat de erfgenamen verkrijgen. Dit is het wettelijk erfrecht. Verder wordt gesproken over het wettelijk erfrecht of ook wel genaamd het versterferfrecht. Dit is dus van toepassing bij overlijden indien een erflater geen testament heeft opgemaakt.
Aanvaarden, Verwerpen, Verklaring van Erfrecht Een erfgenaam heeft de keus de nalatenschap te aanvaarden, beneficiaire te aanvaarden of te verwerpen. aanvaarden Als hij aanvaardt, moet hij ook de schulden van de nalatenschap betalen. Zelfs als die schulden bij elkaar meer bedragen dan de bezittingen. Gedeeltelijke aanvaarding is niet mogelijk. beneficiaire te aanvaarden Een erfgenaam kan wél beneficiair aanvaarden. Dat houdt in dat de erfgenaam de nalatenschap alleen accepteert, voor zover die positief is. verwerpen Een erfgenaam kan ook een erfenis verwerpen, zodat hij niets met de nalatenschap te maken heeft. Om de schuldeisers zoveel recht te doen, zijn de nodige formaliteiten voorgeschreven voor beneficiaire aanvaardingen en verwerping. Indien de erfgenamen besluiten de nalatenschap te verwerpen of beneficiair te aanvaarden, moet een beschikking door de arrondissements-rechtbank worden afgegeven. Bij de griffie van de rechtbank moet dan een verklaring worden overlegd.
Verklaring van Erfrecht Voordat de notaris zo'n verklaring afgeeft, zal hij een aantal onderzoeken doen, onder andere bij de Burgerlijke Stand en het Centraal Testamenten Register. Op die manier worden alle erfgenamen en de wilsbeschikkingen van de overledene in kaart gebracht. Met zo'n verklaring van erfrecht kunnen de erfgenamen o.a. bij de bank de bankrekeningen op hun naam zetten.
Erfgenaam is echtgenoot De letterlijke wettekst is De wet beroept tot een nalatenschap als erfgenamen uit eigen hoofde achtereenvolgens a. de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot van de erflater, tezamen met diens kinderen. Indien een erflater alleen een echtgenoot nalaat is deze de enige erfgenaam en erft deze alles.
Erfgenaam zijn de kinderen De letterlijke wettekst is De wet beroept tot een nalatenschap als erfgenamen uit eigen hoofde achtereenvolgens a. de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot van de erflater, tezamen met diens kinderen. Indien een erflater alleen kinderen nalaat, erven deze ieder een gelijk deel van de nalatenschap Bijvoorbeeld. Erflater A heeft drie kinderen nagelaten, B,C,D nalatenschap is eur 75.000.
Wilsrechten Na overlijden kan de langstlevende echtgenoot hertrouwen. Bij hertrouwen kunnen er kinderen zijn van de nieuwe tweede echtgenoot en ontstaat het gevaar dat vermogen via de stiefouder bij de stief-familie terechtkomen. Als er sprake is van stief-familie, bijvoorbeeld als de langstlevende echtgenoot hertrouwt, hebben de kinderen de mogelijkheid hun eigen positie te versterken. Zij kunnen een beroep doen op een zogenaamd wilsrecht. Als de kinderen een wilsrecht inroepen, krijgen zij goederen in eigendom ter waarde van de vordering die zij hebben op de langstlevende echtgenoot. Voorbeeld Na het overlijden van A hertrouwt B met X. Erflaters dochters C en D kunnen nu van B goederen opeisen ter waarde van hun erfdeel. B en de kinderen C en D kunnen overeenkomen dat de vordering in goederen of bankrekening wordt uitbetaald echter B hoeft die goederen nog niet af te geven. Wettelijk is bepaald, dat de vordering pas na haar overlijden wordt uitbetaald. Voorbeeld Bij hertrouwen van B doen de kinderen C en D een beroep op hun wilsrechten. Kind C krijgt een antieke kast van eur 20.000 en D een bankrekening met eur 10.000 en een auto, waard eur 10.000. Moeder B hoeft deze zaken nog niet af geven, zij is immers nog niet overleden. Enkele jaren later overlijdt B. Zij heeft geen testament gemaakt. De kinderen C en D kunnen nu twee dingen doen: · a. uitbetaling verlangen van de vordering van eur 20.000 die zij op B hadden in verband met het overlijden van hun vader. · b. Uitbetaling kan in de vorm van geld of in de vorm van goederen bijvoorbeeld een antieke kast of auto met de waarde van eur 20.000.Deze kunnen dan in bezit blijven van X tot zijn overlijden. X heeft dan het vruchtgebruik van deze goederen. De kinderen kunnen ook deze goederen opeisen. Zij kunnen ook een wilsrecht uitoefenen: Ze kunnen X vragen goederen, de kast, auto en bankrekening ter waarde van hun vordering, groot eur 20.000 aan hen in eigendom af te geven. Het is mogelijk om de echtgenoot en/of kinderen bij een testamentaire bepaling te onterven. Indien dit aan de orde is, ga dan naar een notaris, dit is niet meer "eenvoudig". Hierbij merk ik op, dat indien de echtgenoot bij testament is onterfd, deze altijd in de echtelijke woning kan blijven wonen. Kinderen hebben altijd recht op hun wettelijk erfdeel. Het wettelijk erfdeel van de kinderen is de helft van wat deze eigenlijk zouden krijgen. Met andere woorden de kinderen kunnen alleen onterfd worden tot hun wettelijk erfdeel, dit alleen indien deze het niet eens zijn met de onterving.
Verdere voorbeelden Vader A komt te overlijden.
Erfgenamen zijn ouders De letterlijke wettekst is De wet beroept tot een nalatenschap als erfgenamen uit eigen hoofde achtereenvolgens b. de ouders van de erflater, tezamen met diens broers en zusters. Indien erflater alleen ouders nalaat, zijn deze erfgenaam Bijvoorbeeld Erflater A komt te overlijden en laat na zijn twee ouders B en C.
De ouders B en C zijn dan ieder erfgenaam voor de helft.
Ouders verkrijgen ieder minimaal 1/4 deel van de nalatenschap Bijvoorbeeld Erfgenamen zijn ouders en 2 broers/zuster
De ouders erven ieder minimaal 1/4 deel. De broers/zuster krijgen ieder hun deel van de overige helft is ieder 1/4 deel ander voorbeeld Erfgenaam is moeder en 5 broers/zuster
Moeder verkrijgt 1/4 deel en de 5 broers/zusters ieder 3/20 deel
Grootouders en verdere verwanten in opgaande lijn Grootouders erven ieder een gelijkdeel + plaatsvervulling Erfgenamen zijn: ouders en broers en zusters en of kinderen van vooroverleden broers en zusters De letterlijke wettekst is De wet beroept tot een nalatenschap als erfgenamen uit eigen hoofde achtereenvolgens b. de ouders van de erflater, tezamen met diens broers en zusters A komt te overlijden en laat na moeder B en vier broers en zuster, C, D, E en F. Broer F is vooroverleden en laat na twee kinderen G en H
verdeling is dan: De ouders krijgen volgens de wettelijke bepalingen nooit minder dan 1/4 gedeelte. Moeder B krijgt dan 1/4 deel, broers/zusters C, D en E krijgen ieder 3/16 (is 1/4 van 3/4) en de kinderen van F ieder 3/32 (is 1/2 van 3/16)
Ander voorbeeld
A is overleden. Nog in leven zijn twee grootouders D en E van moederskant en oom H van vaderskant erfgenamen van A zijn: zijn twee grootouders van moederzijde D en E zijn erfgenaam voor 1/4 deel Oom H krijgt de helft, als plaatsvervulling van 1/4 grootouder F en 1/4 van grootouder G
Opmerking Indien D, E en H ook vooroverleden zijn en I en J nog in leven zijn, dan krijgen deze ieder ½ Indien alle zijn overleden en L en M nog in leven, is de Staat erfgenaam. Over-overgrootouders erven namelijk niet meer De laatste die kan erven is de overgrootouder. Mocht u verder nog informatie willen hebben kunt u altijd de brochure bij Postbus 51 aanvragen of downloaden en uiteraard informatie inwinnen bij een notariskantoor. Ook op internet zijn er diverse sites te vinden met betrekking tot erfrecht bijvoorbeeld: http://home.hccnet.nl/m.breemans/erfrecht.html
|