advies of niet

WAT ZEGGEN WE	HOE KAN DAT OVERKOMEN	ALTERNATIEF
Het was misschien maar beter zo	Dat mag misschien zo zijn voor de overledene, maar de nabestaande zal dat zeker nu nog niet zo voelen
Een mooie leeftijd	Ongeacht de leeftijd van de overledene of die van de nabestaande, een verlies komt altijd te vroeg
Als de uitvaart maar eenmaal achter de rug is..	Hoewel de uitvaart een hele belangrijke plaats inneemt in het afscheid nemen, zal juist de periode erna de nabestaande confronteren met het verlies. Denk hierbij aan het regelen van een nalatenschap en het feit dat de opbouw naar de uitvaart een drukke tijd is, waar het regelen ervan enige afleiding kan geven.
Gelukkig heb je de kinderen nog	Wie een partner verliest, hoort dit vaak. Maar juist in die eerste acute fase, kan er nog heel weinig ruimte zijn voor “dankbaarheid”. Het gevoel van verlies is veel acuter dan het besef dat “je de kinderen nog hebt”.	Ik hoop dat je een beetje troost kan vinden met en van je kinderen
Gelukkig zijn jullie nog jong . (implicerend dat er tijd genoeg is voor een andere baby)	Wie net een baby heeft verloren, wil zeker niet van een nieuwe baby horen. Of de baby al geboren was, of tijdens zwangerschap overleed, het is een onlosmakelijk deel van je en niet vervangbaar door een nieuwe baby.
Gelukkig heb ik mijn X nog	Sommige nabestaanden kunnen voor een periode heel jaloers zijn op iedereen die nog wel een ouder/partner etc. heeft. Zelfs als dit niet het geval is, heb je als nabestaande geen behoefte om te horen dat een ander zijn/haar dierbare nog wel heeft.
Als ik je ergens mee kan helpen…	Dit is een veelgebruikte en goedbedoelde. Maar voor iemand die net een verlies heeft geleden, is het allemaal nog zo onoverzichtelijk, dat het heel moeilijk is aan te geven waar hulp gewenst is.	Helpt het je als ik….
Het leven gaat door	Dat mag zo zijn, maar voor de nabestaande bestaat het leven bijna alleen nog maar uit alles wat met het overlijden te maken heeft.
Redt je het een beetje	Goedbedoelde bezorgdheid, maar een nabestaande kan niet anders antwoorden dan “ja”, voelend dat dit van hem/haar verwacht wordt.
Ik weet hoe je je voelt	Dat weet je niet. Ook al heb je het zelf meegemaakt, omstandigheden kunnen anders zijn, persoonlijkheden zijn zeker anders.	Ik kan me voorstellen dat..

WAT ZEGGEN WE DAN WEL?

De juiste woorden vinden voor een nabestaande is heel moeilijk. Wat we ons kunnen bedenken is dat woorden lang niet altijd nodig zijn. Een kaart met een paar woorden kan al veel steun bieden.

WAT DOEN WE	HOE KAN DAT OVERKOMEN	ALTERNATIEF
Niets	Omdat we niet weten wat we moeten zeggen of doen, trekken we ons van de nabestaande terug. Dit kan kwetsen.	Een kaartje met “heel veel sterkte” kan al genoeg zijn. Zeg eerlijk dat je niet goed weet wat je moet zeggen.
Vermijden het onderwerp en praten over wat wij zelf allemaal beleven	Dit kan voortkomen uit de goedbedoelde gedachte om wat afleiding te bieden. Maar de nabestaande leeft in die eerste acute periode in een eigen wereldje waarin er geen plaats is voor jouw nieuwe bankstel.	Probeer het evenwicht te vinden tussen ruimte bieden om over de overledene te praten en wat algemenere zaken. Leg het altijd bij de nabestaande.
Praten alleen maar over de overledene en alle verdrietigheden die het overlijden met zich meebrengt	Ook hier goedbedoeld en geeft de nabestaande ruimte om te praten, maar soms heeft de nabestaande ook behoefte om er even niet over te praten.	Ook hier is het evenwicht weer belangrijk. Laat merken dat je de nabestaande de ruimte geeft om over rouw te praten, maar biedt hem/haar ook ruimte om over iets anders te praten.
Wij praten voortdurend	Dit kan voortkomen uit nerveusheid en omdat stiltes benauwend kunnen zijn.	Stilte kan de nabestaande ook even ruimte bieden om gedachten vrij te laten gaan. Gun de nabestaande die momenten.
Komen onuitgenodigd langs	Hoewel goedbedoeld, heeft de nabestaande soms ook behoefte aan alleen zijn om even wat stilte in een chaotische tijd te brengen.	Bel even op en vraag of de nabestaande behoefte heeft aan gezelschap. Accepteer een “nee, dank je” en probeer niet te overtuigen dat de nabestaande niet alleen moet zijn.

WAT DOEN WE DAN WEL?

Hier zijn geen “gouden regels” voor. Belangrijk is dat je jouw eigen behoefte om “er te zijn” afstemt op de behoefte van de nabestaande. Die kunnen totaal verschillen van de jouwe.

Accepteer dat de nabestaande enorm kan wisselen in behoefte. Waar hij/zij oorspronkelijk alleen wilde zijn, kan dit op elk moment weer veranderen en kan hij/zij je vragen om toch langs te komen. Probeer dat te accepteren. De nabestaande is erg op zoek naar een evenwicht in een wereld die op dat moment alle evenwicht verloren heeft.

We zullen vaak proberen om afleiding te bieden in de vorm van een wandeling, een middagje de stad in, een borrel in de stamkroeg etc. Bedenk dat de nabestaande zich vaak schuldig zal voelen als hij/zij “plezier” heeft en dit als oneerbiedig naar de overledene toe, kan ervaren. In een drukke omgeving als de stamkroeg, kan de nabestaande zich ook erg verloren voelen. Zoek daarom naar activiteiten buiten een drukke, lawaaierige omgeving: een wandeling, een stukje fietsen. Bedenk waar de interesses van de nabestaande liggen.

Probeer de nabestaande niet te overtuigen met opmerkingen als: “X zou het niet erg vinden als..”. Dat weet je niet en zo’n opmerking werkt niet voor de nabestaande. Probeer het met opmerkingen als: “misschien dat een wandeling je even weer wat ruimte geeft om… bijvoorbeeld beter te slapen vannacht”.

Probeer voor jezelf ook een evenwicht te vinden. Het is heel prijzenswaardig dat je er voor die ander wilt zijn, maar zet je eigen leven niet in “pauzestand”. Dit kan ervoor zorgen dat je op een gegeven moment geen energie meer hebt voor je eigen leven, noch voor de nabestaande. Hier is noch jij en je omgeving, noch de nabestaande mee geholpen.

©M.O. Drenth

Het copyright van de artikelen berust bij M.O. Drenth en B.J.Verheij, tenzij anders vermeld.

Niets uit deze artikelen mag worden overgenomen, zonder schriftelijke toestemming van de auteur.

Voor toestemming kunt u contact opnemen via de contact knop van deze website.