Eenzaamheid
Wat is eenzaamheid?

Je alleen voelen, hetgeen niet noodzakelijkerwijze betekent dat je alleen bent.

Eenzaamheid is een heel veel voorkomende emotie na de dood van een dierbare.

Oorzaken van eenzaamheid

  • je bent daadwerkelijk alleen na het verlies (van je partner)
  • je hebt het gevoel dat je je emoties niet kunt verwoorden
  • je voelt je alleen in een wereld vol van mensen die hun dierbare nog wel hebben
  • Je hebt het gevoel dat je omgeving je te weinig ruimte geeft om je emoties te uiten

Wie zijn/haar levenspartner verliest, verliest daarmee niet alleen de persoon, maar ook het leven dat je samen had. De combinatie van je rouw en het feit dat je opeens alleen moet leven, kan gevoelens van grote eenzaamheid veroorzaken.

Vooral in de eerste acute fase van rouw kun je het gevoel krijgen dat je opgesloten zit in jezelf. Er gebeurt zoveel met je dat je niet in staat bent om het te verwoorden naar je omgeving. Ook dat kan heel eenzaam voelen.

Opeens vind je jezelf terug in een wereld waarin iedereen nog een partner heeft, vrienden die moederdag gaan vieren, terwijl jij de jouwe net verloren hebt. Een omgeving waarin opeens iedereen zwanger lijkt, terwijl jij net je baby hebt verloren. Voorbeelden te over. En het voelt alsof er meer mensen zijn die niet een soortgelijk verlies hebben geleden dan wel. Je voelt je eenzaam in een wereld die zo compleet lijkt, terwijl je jouwe zo incompleet is.

Je hebt de behoefte om over je emoties te praten, maar je hebt het gevoel dat je omgeving daar niet open voor staat. Zij weten vaak niet hoe ze moeten reageren en kiezen er dan vaak voor om het gesprek af te kappen met clichés. Ze vertellen je dat je altijd bij ze terecht kunt, maar in de praktijk schijnt het nooit uit te komen als jij behoefte hebt aan praten, huilen en het verhaal voor de zoveelste keer vertellen. Het gevoel niet terecht te kunnen bij je omgeving wanneer jij daar behoefte aan hebt, kan je heel eenzaam doen voelen.

Wat kun je eraan doen?

  • Soms is het zo dat het gevoel dat je nergens terecht kunt, bij jezelf ligt. Jij wilt je omgeving niet voortdurend lastigvallen en vult voor hen in dat zij zo langzamerhand wel genoeg hebben van jouw verhalen en tranen. Realiseer je dat je werkelijke vrienden of je partner meestal wel degelijk bereid zijn naar je te luisteren en maak daar gebruik van.
  • Als je werkelijk het gevoel hebt dat er geen ruimte is voor jouw verhaal, probeer het eens op papier te zetten. Dat kan in verschillende vormen. Je kunt het in dagboek vorm doen, elke dag een stukje schrijven over hoe je je voelt. Of schrijf alleen wanneer je het gevoel hebt dat je "barst". Bedenk dat je het voor jezelf opschrijft. Het hoeft geen mooi lopend verhaal te zijn, het hoeft niet taaltechnisch juist te zijn. Het kan een onsamenhanged geheel zijn, zolang het voor jou betekent dat je je gevoelens op die manier kwijt kunt, voldoet het. Soms kunnen losse woorden voldoende zijn. Een andere manier is in briefvorm. Schrijf de overledene een brief (of meerdere) waarin je uitlegt hoe je je voelt en waarom. Bedenk ook hier weer, niemand leest het, dus het is niet belangrijk hoe het op papier komt. Veel mensen voelen zich geremd omdat ze het gevoel hebben: ik kan niet schrijven. Maar zolang je woorden op papier kunt zetten, kun je het bovenstaande doen.
  • Als je voelt dat schrijven niets voor jou is, probeer het dan eens met muziek. Zoek songs op waarvan jij denkt dat ze je gevoelens weergeven. Elke emotie is ooit wel eens op muziek gezet.
  • Lees boeken over mensen in dezelfde omstandigheden. De herkenbaarheid kan het gevoel van eenzaamheid verminderen.
  • Zoek bewust contact met lotgenoten. Ook hier weer: de herkenbaarheid kan het gevoel van eenzaamheid verminderen. Zie ook hulpgroepen
  • De moeilijkste groep is hen die (opnieuw) moet leren alleen te leven. Voor hen biedt praten, lezen, naar muziek luisteren, vaak geen oplossing op de langere termijn. Veel mensen vinden het verschrikkelijk om alleen te zijn, ongeacht de omstandigheden. De stilte, het lege bed, het gebrek aan intimiteit. Het is dan heel verleidelijk om snel in een nieuwe relatie te stappen om die vorm van eenzaamheid op te heffen. Het werkt niet. Je bent nog vol van gevoelens voor de overleden partner en dat biedt geen ruimte voor emoties voor een nieuwe relatie. Op die manier geef je noch jezelf noch een nieuwe partner een eerlijke kans. Probeer je levensritme zo veel mogelijk op te pakken als voor het verlies: je werk, zorg voor de kinderen, je sociale leven. Vlucht niet uit je huis, want aan het eind van de dag moet je er toch weer naar terug.

 

© M.O. Drenth